Singer Featherweight, de spoel winden.

Voor het winden van de spoel geeft de Singer handleiding de volgende adviezen:







Het vliegwiel moet los om te voorkomen dat de naald zonder reden op en neer gaat. Nu draait alleen het vliegwiel en kan het spoeltje wel opgewonden worden.

"De voetregulateur"  mooi woord voor gaspedaal....













Ik vind het niet zo handig dat het garen op deze manier langs de warme lamp geleid wordt. Op deze tekening lijkt dat mee te vallen, maar volgens mij gaat de draad er vlak langs.






Daarom voer ik de draad langs het handgreepje van de bovendraadspanningsregelaar.





Ik heb met een fotobewerkingsprogramma in de foto het draad extra gekleurd, denk dus niet dat ik met dik breigaren stik!



Omdat het vaak voorkwam dat ik aan het spoelwinden was, maar er niets gebeurde, laat ik het begin van het garen op de volgende manier om het spoeltje gaan: het kleine stukje draad dat door het gaatje van het spoeltje gaat en dat je vasthoudt (A) kruist de draad die via de spanningsschijfjes en draadgeleider aan de klos vastzit (B). Op deze manier zet je de langste draad even vast en slipt de draad niet om het spoeltje. Het draadeinde (A) knip ik na een tijdje zo kort mogelijk af.

Het spoeltje zoals het op de as van de garenwinder zit.

A=  korte einde van het garen
B=  gaat richting garenklosje.

Singer Kindernaaimachine.

De Singer Featherweight is op Marktplaats wel aangeprezen als kindernaaimachine. Niet zo gek eigenlijk, als je het kleine formaat ziet.

Er bestaan naaimachines die alleen voor kinderen verkocht worden. Meer een speelgoedje. De machines werken vaak met maar 1 spoel, waardoor het resultaat een kettingsteek is.
Roze plastic moet tegenwoordig het ultieme Barbie-gevoel geven. Niet voor lang vrees ik!

Singer heeft vroeger ook metalen kindernaaimachines gemaakt, nu collectors-items.





Foto van internet.


 En in de jaren 60-70 kwamen plastic naaimachientjes in de winkels die de merknaam Singer droegen.  Werkzaam op batterijen, een dure grap als het nog geen oplaadbare batterijen betrof.

Wat is nu wel geschikt voor kinderen om mee te werken?

Gewoon met de hand iets in elkaar zetten, met naald en draad, is goed voor de motoriek, maar gaat langzaam en dat kan ontmoedigend zijn.

Een elektrische naaimachine gaat vaak te snel, zeker kinderen kunnen het pedaal niet goed doseren.

Een handnaaimachine laat het kind zelf het tempo bepalen. Nadeel van het draaien aan de hendel is wel dat er nog maar één hand overblijft om de stof onder het naaimachine-voetje te sturen.

Bij een trapnaaimachine valt dat probleem weg, maar de verschillende beweging van de voeten en de handen zijn een complicerende factor. Dat is juist goed! De ritmische beweging van het voetenwerk kan eerst geoefend worden door het kind (of de beginner) tussen de op papier getekende lijnen van doolhoven te laten naaien zonder draad in de machine. Zo ben ik zelf ook begonnen, het is een van mijn dierbaarste herinneringen!
Als dat goed gaat kunnen kleine lapjes aan elkaar gezet worden. Een kussentje voor de beer of een speldenkussen als cadeautje.

Begin simpel, dan blijft het leuk!

Singer 201 in trapnaaimachine-meubel.

Het lijkt een beetje vreemd om een Singer 15 uit haar meubeltje te halen, waar ze misschien al sinds 1921 in zat en een Singer 201 daarvoor in de plaats te zetten.

Moet je niet iets zo oorspronkelijk mogelijk houden?

Voor een aantal zaken zal dat zeker opgaan. Daarom hebben we bijvoorbeeld Monumentenzorg, om gebouwen te bewaren voor het nageslacht. (En dan hebben we het over de buitenkant, de WC mag meestal wel aangepast worden aan de eisen van deze tijd. We willen niet allemaal op een houten plank zitten..)
Conserveren is belangrijk als het gaat om originele en onvervangbare zaken. Niet om massa-productie. En Singer Naaimachines, hoe dierbaar ook, behoren tot de laatste categorie.

Dus kan je gerust een aanpassing doen, waardoor je de naaimachine met meer plezier gebruikt.

Ik vind deze Singer 201 één van de mooiste machines die ik heb. De frontplaat heeft een mooi motief en zag er na een uurtje dobberen in een groene zeep-oplossing weer uit als nieuw. Dit model van Singer werd gemaakt van 1939 tot 1963, de latere jaren ook in een lichtere  en modernere aluminium uitvoering.
Voor thuisnaaisters was deze machine het beste wat er te verkrijgen was.
De prijs die betaald moest worden voor dit topstuk van Singer, was een half jaarsalaris. Stel je toch eens voor!

En kijk eens hoe ze staat in het naaimachinemeubel! Ik heb wat foto's gemaakt omdat ik zelf tot vorige week ook niet had gezien hoe zo'n machine nu zich wegvouwt in het kastje.

Trapnaaimachine, handnaaimachine of elektrisch?

We hebben hier in huis diverse laptops. Bijna elk exemplaar heeft zijn eigen model oplaadsnoer.
En ook de mobieltjes van de gezinsleden hebben verschillende accuopladers. Zelfs als ze van hetzelfde merk zijn komt het voor dat er toch een ander tuutje aan het snoertje zit... Dan hebben we ook nog een paar telefoonopladers voor in de auto, ook weer verschillende!
En de fotocamera's hebben wéér andere kabeltje om ze van stroom te voorzien!
Als je dan in de la kijkt waar die kluwen spaghetti ligt te wachten om gebruikt te worden, zinkt de moed je in de schoenen!

Wat is het dan heerlijk om te ervaren dat mijnheer Singer het een stuk eenvoudiger heeft gehouden!

Het mooie meubel met de Singer 15 trapnaaimachine staat sinds het weekend te pronken op de slaapkamer.

Het zelfgemaakte bureau dat er stond (van een blad uit de koopjeshoek van IKEA, 4 losse poten en houten planken die ooit onderdeel waren van een stapelbed), is zaterdagmorgen naar de kringloopwinkel gebracht.

Het naaimachinemeubeltje werd een flink stuk lichter toen de naaimachine eruit was, nu kon het de trap opgetild worden door mijn echtgenoot, in samenwerking met de verkering van dochterlief.


Ik heb een Singer 201 in het meubel geplaatst. De Singer 201 heeft een verzinkbare transporteur en ik wil het Free-Motion-Quilten eens uitproberen op een trapnaaimachine. Want het doseren van de snelheid gaat mij niet zo goed af met die oude elektrische machines.
En Free-Motion-Quilten op een handnaaimachine lijkt mij niet zo'n goed idee, aangezien je dan nog maar één hand over hebt om de stof te manoeuvreren!

Een Singer 201 handnaaimachine (foto van internet, ik had de helft al gedemonteerd voor ik bedacht een foto te maken..)








De Singer 201 is gemaakt in 1939 en zat in een houten bak, net als op de foto hierboven. De trapnaaimachine Singer 15 is van 1921!

















Toch kan je die twee omwisselen. De aanhechtingspunten waarmee de Singer 15 in het meubel bevestigd is, zitten op dezelfde plaats als de scharnieren waarmee de Singer 201 in de onderbak past. Het vliegwiel is bij allebei gespaakt en het systeem van de slinger van de handnaaimachine kan los en op de trapnaaimachine zit op dezelfde plaats een bevestigingsgleuf en gat voor de schroef.

Hoe slim van Singer!

Ze maakten één model grondplaat voor de naaimachine met op één plaats een bevestigingsgat voor óf een slinger voor de handnaaimachines óf een motor voor de elektrische naaimachines.

En op het vliegwiel maakten ze ruimte voor een leren riem; óf voor een riempje van de motor naar het vliegwiel óf voor een lange riem bij naar het vliegwiel zoals bij een trapnaaimachine.

1. voor de aandrijfriem
2. voor de het wieltje van de spoelwinder

De grondplaat is bij heel veel verschillende modellen hetzelfde, zodat er massaproductie kon plaatsvinden. Dat bespaart in de kosten!

En maakt het nu gemakkelijker om een naaimachine om te bouwen!

Ik moet een nieuwe riem voor de trapnaaimachine bestellen. Ik neem niet aan dat die nog van 1921 is, maar nu is het verdroogde exemplaar aan vervanging toe.


Ik heb de trapnaaimachine dus nog niet echt kunnen gebruiken. Wordt vervolgd!!

Singer 15 als trapnaaimachine.

 Ik wilde al een tijdje graag een Singer 15. Dat is een oud model dat nog steeds in productie is. Eigenlijk onverslijtbaar, normale spoeltjes, redelijk standaard. De Singer 15 is gemakkelijk te herkennen, omdat het de draadspanningsregelaar op de kopse kant heeft zitten.

Daarom keek ik geregeld even op Marktplaats.

Marktplaats is een bron van vermaak!

De naaimachine-advertenties die foto's laten zien van de andere kant van de naaimachine (wist de fotograaf wel wat de kant van de naaimachine is die je ziet als je ermee werkt?), of foto's op z'n kop geplaatst, een poes/kind/leeg koffiekopje/mobieltje erbij gefotografeerd.

Naaimachines die helemaal compleet zijn (volgens de adverteerder dan), maar zonder steekplaat of heel verdacht een lapje stof onder het voetje.

En de echte 'verzamelstukken', unieke kwaliteit; als je van roestbakken houdt. En die het zo leuk doen ter decoratie in je huis of kantoor....

Op welke werkplek gaan ze nu een naaimachine voor de gezelligheid neerzetten?

Maar ik heb ook hele mooie naaimachines voorbij zien komen, dus het blijft interessant om zo nu en dan te kijken.

Zo kwam het dat ik eind vorige week een trapnaaimachine zag, ademstokkend mooi! En redelijk in de buurt......

Maar ja, waar zou ik die neer kunnen zetten?? We hebben eigenlijk geen plaats.

Wél hebben we in de slaapkamer een groot zelfgemaakt bureau staan, waar we zelden aan werken. Want het is gezelliger om in de huiskamer met nakijkwerk of voorbereidend werk voor school bezig te zijn, met z'n allen aan de grote tafel. De kinderen met de laptop of huiswerk erbij. En ik ook vaak met de Featherweight.

Dus dat bureau zou goed weg kunnen.

Nu is het toch maar een verzamelplaats voor alles wat 'even' een plekje moest krijgen. De bak met Single-Socks bijvoorbeeld. Of de mand met strijkgoed.

 

 Dus een bod gedaan en een paar dagen later nog een iets hoger bod. En toen kwam de mail dat ik hem mocht komen halen! Mijn echtgenoot is niet zo dol op al die naaimachines, maar gelukkig wel op mij, dus hij ging mee. En dat kwam goed uit, want met een onderstel van gietijzer is deze combinatie van naaimachine en onderstel absoluut geen lichtgewicht.

Hoewel ook weer niet zo zwaar als ik vreesde..

En het is zo'n mooi meubeltje! Met 6 lades. Een klep waar de naaimachine onder kan worden geklapt.

Nog even flink poetsen aan de machine en boven opruimen en dan staat er een echte Singer trapnaaimachine met een Singer 15 te pronken op de slaapkamer.

Het motief van deze machine heet Sfinx..

Binnenbakje van Singer Featherweight verwijderen en terugplaatsen.

Het kan gebeuren dat de je Singer Featherweight helemaal vast zit door een draadje of stof in het onderdraadsysteem.
Deze kleine naaimachine is zo goed gemaakt dat alle precies past, waardoor er ook geen enkele speling is als er een draadje tussen de bewegende delen is gekomen.

Gelukkig is bijna alles wat los kan zelf te repareren. Het verwijderen en inzetten van het binnenbakje van het onderdraadsysteem an de Featherweight staat ook in de handleiding, dat kleine boekje dat bij de naaimachine hoort, of op internet te vinden is (ook in het nederlands!).  Bij mijn boekje is dat bladzijde 7.



Ik wilde het eens proberen en omdat Kneusje (mijn 3e FW) behoorlijk vies is, fungeert zij als gewillig slachtoffer. Met de foto's hoop ik het voor iedereen die het eens nodig heeft te verduidelijken!

Verwijder de steekplaat (kijk desnoods bij de blogjes daarover).

Zet de Featherweight op de achterkant op een handdoek, zo voorkom je beschadigingen.
Ik werk graag aan het aanrecht, dat is voor mij een prima werkhoogte en ik heb goed licht.





Neem een zeer klein schroevendraaiertje en maak mini-schroefje P los. Plak die vast op een papiertje en stop dat in een plastic zakje en/of in een bakje. Dit is geen overbodige veiligheid, want het is zo klein en zo zeldzaam!

 Neem de platte achterkant van een saté-stokje of een tandenstoker (geen metaal!) en steek dat in het gaatje en schuif/draai de dekring naar rechts toe weg. De onderkant zit vast, dus de meeste beweging zit bovenin.







De dekring houdt het binnenbakje op zijn plaats.

Dat is nu te verwijderen, maar is zo gemaakt dat het perfect vastzit en kan maar op één plaats verwijderd worden uit het systeem.

Dat makkelijk, als je het binnenbakje in de juiste positie hebt gedraaid.

Het binnenbakje is het grote rondje in het midden, met de positie-vinger nu links. Het uitstekende pinnetje in het midden is hetgeen waar het spoeltje met onderdraad om draait.

Draai nu het binnenbakje zo dat het smalste gedeelte van het randje onder de punt van de grijper komt (zie pijl).







Het binnenbakje is nu te pakken. Plaats het meteen even terug om een idee te krijgen hoe dat is.

Als je het bakje eruit hebt, kan je op zoek gaan naar stof en draadjes die het systeem vastzetten.

Maak het bakje en de bodem van het onderdraadsysteem indien nodig schoon met een wattenstokje gedrenkt in wasbenzine. Laat goed drogen.

Dit is het losse binnenbakje waar het spoelhuis met het spoeltje in hoort te zitten.

Goed te zien is dat de rand niet helemaal doorloopt, maar rechts van de positievinger versmalt.

Dit is de plaats waar het binnenbakje de rand van de grijper kan verlaten.

 

 De achterkant van het binnenbakje zie je anders nooit!








Voor het terugplaatsen van het binnenbakje, doe je een druppel naaimachine-olie in de bodem van het onderdraadsysteem. Als metaal over metaal schuurt is een laagje olie zeer bruikbaar om slijtage tegen te gaan.

Plaats nu het binnenbakje weer, even friemelen dat het goed past.
Schuif de dekring O weer op zijn plaats en draai het mini-schroefje vast.

Vast is iets anders dan loei-strak, helemaal niet nodig!

Zet de positie-vinger van het onderdraadsysteem omhoog en plaats de steekplaat.

Is het helemaal goed gegaan?  Drie dagen heeft Kneusje half uit elkaar gelegen en ze heeft eerder ook al haar motor laten verwijderen. 
Helaas voor Kneusje ben ik nog niet klaar en staat de demontage van de draadspanning eraan te komen.
En onder de frontplaat is ze nog vies.
En dan nog de bedrading van de motor die gevaarlijk bloot lag!

Op de foto zie je bij de 'stam' dat ze gebladderd is. Zo heb ik haar gekocht, ik denk dat ze ooit op de verkeerde manier is schoongemaakt of vochtig heeft gestaan, er zijn nog ergere plekken...

De waarde van een Singer Featherweight wordt bepaald door de schoonheid, want goed naaien doen ze in principe allemaal. Maar om te oefenen is dit een heerlijke machine!

Ik ging het natuurlijk even uitproberen! Dus Kneusje ingespannen en een lapje eronder gelegd.

Ik moet nu aan het vliegwiel draaien om te zien of alles weer werkt...Gelukkig, mooie steekjes, ja, ze kan er wat van hoor!

Ik ben toch ook een beetje opgelucht dat alles het weer doet!

Singer 12K Fiddle Base

Wat zijn we tegenwoordig toch verwend met de makkelijke spoeltjes en de naald die gewoon in de naaldhouder maximaal omhoog moet worden geschoven, waarna je hem vastzet met een schroefje!

Nee, dan de Singer 12!





Deze Singer naaimachine met serienummer 12672563  zit al sinds 1895 keurig opgeborgen in de houten koffer.
Draag nooit een houten koffer alleen aan het handvat, altijd de onderkant ondersteunen! Het handvat is om de deksel van de koffer te halen en niet altijd (nog) sterk genoeg om zo'n 12 kg te houden...

Ik heb de machine schoon gemaakt met een klam-vochtig-lapje en na het drogen met naaimachine-olie ingewreven. De mooie motieven kwamen glanzend tevoorschijn.
De Singer 12 wordt ook de Singer New Family of Singer Fiddle base genoemd door de onderplaat van de machine die de vorm van een viool heeft.. Op de foto is het motief  'Peacock Tail'  of  'Ottoman Carnation'  te zien. De Singer fabrieken hebben veel mooie motieven uitgebracht, maar de namen daarvoor zijn door liefhebbers bedacht.

De spoelhouder heeft de vorm van een bootje en beweegt horizontaal langs een rechte lijn heen en weer, ook wel Transverse shuttle genoemd. (De 27, 28, 127 en 128 doen die beweging met een boogje).



Het enige spoeltje dat ik bij deze machine heb, heeft een iets andere vorm dan de gebruikelijke Singer spoeltjes; de puntjes zijn langer. Een andere maat spoeltje past wel in het bootvormige spoelhuisje, maar ik heb nog niet getest of het ook bruikbaar is. Het lijkt van wel, omdat het spoeltje in het spoelhuis met een dopje aan een veertje vastzit (te zien aan de puntige kant). Dus iets van lengte-verschil kan worden opgevangen.


Bij moderne machines hoef je als je het spoeltje in het spoelhuis doet, alleen te letten op de manier van afrollen en het draad even onder het veertje doorhalen. (zie het blogje over de Goede en de Foute WC-rol, Singer Featherweight: Goede WC-rol, Singer 306: Foute WC-rol...nu kan ik het ook onthouden!!)

De tekst van de handleiding van de Singer 12 moest ik een paar maal doorlezen met het spoeltje in mijn rechterhand en het spoelhuis in mijn linkerhand, voor ik het door had:

Daarna kwam het plaatsen van de naald. Moderne naalden hebben een platte kant. Daardoor weet je hoe je de naald moet plaatsen, platte kant links, of platte kant achter. De Singer 12 heeft een ronde naald, het is een smal rond naaldje. Wel is een groefje te voelen langs de naald, maar dat geeft weinig houvast. Nadat ik de naald geplaatst had, kwam de onderdraad  nog niet omhoog.






Weer de handleiding gelezen en inderdaad, er moest nog iets gebeuren om de naald op de goed hoogte in de naaldhouder te zetten. Het staat wel in de handleiding en als je eenmaal weet hoe het moet, is het goed te doen, maar in vergelijking met nu was het vroeger erg omslachtig allemaal!

Maar: de machine naaide nu goed! En zelfs de steekgrootte was aan te passen. 117 jaar oud en het werkt gewoon! 
En het is zo'n kleine elegante machine. De kleine beschadigingen en slijtplekjes zijn niet storend en geven juist de geschiedenis weer van een Singer naaimachine die jarenlang goed werk heeft geleverd!

Ik heb een filmpje gemaakt om haar eens goed te laten zien: de Singer Fiddle Base .

De bovendraadspanning-regelaarschijven. (1)

Als je een stukje hebt genaaid en je wil je werk onder de naaimachine-voet vandaan halen, legt de handleiding van mijn Singer Featherweight dat als volgt uit:

Verwijdering van het werk.
Houd de machine stil met de draadhefboom (6, Fig.14) op zijn hoogste punt en licht de persvoet op. Trek de stof naar achteren en naar links weg en snijd de draden af door middel van de draadafsnijder (A, Fig. 15). Laat de einden der draden ongeveer 7 1/2 cm. onder en achter de persvoet liggen.

Zonder plaatje is nog niet zo gemakkelijk te begrijpen wat er tijdens deze handelingen in de machine gebeurt.
De draadhefboom is dat metalen stangetje vooraan dat steeds heen en weer gaat. (Ik ga ervan uit dat je bij de naaimachine zit alsof je aan het werk bent..). Die is nu niet zo interessant.

Achter de machine zit de persvoethefboom. Daarmee haal je het persvoetje omhoog en van je werk af. En juist deze persvoethefboom zorgt ervoor dat de bovendraad dan vrij tussen de spanningsschijven van de bovendraad-spanningsregelaar kan bewegen.

De frontplaat is verwijderd.

Door de persvoethefboom omhoog te halen wordt een mechanisme in werking gezet waardoor een veertje bij de pijl met KIJK HIER (zie bovenstaande foto) wordt ingedrukt. Daardoor komt er ruimte tussen de twee schijven van de bovendraadspanning-regelaar waar de draad een beetje klem zit. Nu kan de draad vrij bewegen en kan je de stof verwijderen door je werk naar achteren te trekken.

Het FILMPJE laat zien wat er gebeurt achter de frontplaat als de persvoethefboom omhoog gaat en hoe dat doorwerkt op de schijfjes van de bovendraadspanning-regelaar! (Goed woord voor  'Galgje' !)

Bij iedere steek die de naaimachine maakt, verschuift de transporteur de stof een beetje naar achteren en trekt de stof aan het garen. Daardoor schuift een stukje bovendraad tussen de schijfjes door. Dat mag niet te makkelijk gaan of te stroef, want dan krijg je lussen onder of boven je werk.

Als je de bovendraadspanning wil bijstellen (omdat de kruising van de boven- en onderdraad niet precies in het midden van de stof vallen), moet je de persvoethefboom naar beneden hebben staan om te kunnen testen of de draadspanning nu goed is. De ideale stand is meestal ongeveer 3. Maar afhankelijk van de stof kan het beter zijn de bovendraad iets losser of strakker te zetten.

Bij de eerste naaimachines zaten geen cijfers op de spanningsaanwijzer. Dan moest je de draadspanning regelen op gevoel. En dat kan ook heel goed!

Volgende keer verder met dit onderwerp!