Singer Featherweight. Herstellen van thread tension release (5).

Niet alles gaat zo gemakkelijk als het lijkt!

Het bakje waar het spoelhuis in ronddraait wil ik nog schoonmaken. En het kleine schroefje zit muurvast. Ik heb nu wat naaimachine-olie op het schroefje gedaan en wacht gewoon een paar dagen. Meestal helpt dat wel..

Een ander probleem is de thread tension release. Als je iets genaaid hebt en je werk onder het voetje vandaan wilt halen, is het wel zo prettig als de draadspanning ook even los kan, zodat je wat speling bij het garen van de bovendraad krijgt. Anders buigt de naald bijna dubbel en zit je werk muurvast als je eraan trekt.

Dat is mooi geregeld: met de hendel waarmee je je voetje omhoog doet, gaat tegelijk in het binnenwerk van de kop van de machine een metalen armpje bewegen dat dan tegen een klein staafje drukt waardoor je draadspanning los gaat.

Het zwarte bakje van je bovendraadspanning waar +I- op staat wordt van binnenuit de machine opzij gedrukt, zodat de spanning van de twee ronde schijfjes, waar de draad mee wordt vastgeklemd,wegvalt.







En dat gebeurde dus niet bij mijn nieuwe oudje! De hendel keurig omhoog, het armpje binnenin netjes opzij, maar net niet ver genoeg. Net niet tegen het kleine metalen staafje aan.

Ik heb van alles geprobeerd. De hele draadspanningsregelaar verwijderd. De metalen pen die dan nog uit de machine steekt proberen te verschuiven, wat niet lukte.






Zoeken op internet. Uiteindelijk een berichtje gevonden van iemand die het kleine staafje miste en een spijkertje had gebruikt ter vervanging.

Dat zou een mogelijkheid zijn! Een nieuw, iets langer staafje!

Zoeken tussen alle schroefjes (die soms keurig in bakjes zitten), doosjes waarop staat "Gebruikte schroeven", doosjes met schroefjes en spijkertjes die over zijn van de diverse Ikea-meubels hier in huis, de bak met opschrift "Bevestigingsmaterialen" waar lijm, schroeven, bouten en moeren en draadnagels zitten, in zakjes of doosjes (die al dan niet open zijn gesprongen..).

Zoekt en gij zult vinden...

En ik vond! Eén langere nagel/spijker. Die ook nog de diameter had van het metalen staafje, maar net iets langer. De kop moest worden gevijld.
Toen passen in de machine. En helaas, het paste zo goed dat ie muurvast zat! Bijna paniek! Even flink doorademen en toch maar proberen weer het staafje eruit te peuteren, met een mesje, een pincet en een saté-prikker. Uiteindelijk lukte het.


Weer wat smaller maken met een ijzervijltje.
Weer passen.
Hele draadspanning in elkaar zetten.
Iets te lang. De draadspanning kon niet strak gezet worden, omdat het staafje het bakje waar +I- op staat te ver van de tension discs (de ronde schijfjes waar de bovendraad tussen wordt geklemd) verwijderd hield.
Alles weer loshalen.
Puntige uiteinde afvijlen.
Weer alles in elkaar zetten.
Nu moet het toch goed zijn!

Van een paar restlapjes een klein shawltje genaaid voor het beertje. Op die manier verberg ik het bovenste deel van het vestje dat ik laatst heb gebreid en niet helemaal naar mijn zin is.


Wel weer wat geleerd: de draadspanningsknop is gemakkelijk te verstellen als je aan de kopse kant van de machine staat, met je linkerhand de ring met cijfers naar links drukt en met je rechterhand aan het chromen eindknopje draait.


De laatste dagen heb ik dit zo vaak gedaan!

De spanning op de riem.

Er kwam een vraag over leer (leder) stikken met de Singer FW. Of dat ook met dikker leer kan. Ik had dun, soepel leer gebruikt.

Er bestaan echte leerstik-naaimachines. Die hebben een grote motor, zo één die net in een schoenendoos van damesschoenen maat 39 past. Dat is dus geen vergelijk met het schattige motortje van de Singer Featherweight.

Je kan proberen of de naaimachine door leer heen kan. Neem een speciale leernaald. De driehoekige scherpe punt gaat goed door het leer. En zet de riem van de naaimachine zo los mogelijk!

De motor van de naaimachine heeft een binnenwerk met een as. Door de elektriciteit gaat de as draaien. Dat heeft te maken met + en - polen veroorzaakt door de elektra en magnetisme. Misschien leuk om nog eens uit te zoeken, maar nu niet van belang.

De as van de motor laat de riem ronddraaien en de riem zet het vliegwiel van de naaimachine in beweging. Als dat draait gaat de naaimachine stikken.

Hoe strak moet de riem gespannen zijn? Zo los mogelijk! Net genoeg spanning om de naaimachine te laten werken. Maar los genoeg om de riem te laten slippen (langs het vliegwiel of de as)  als de naaimachine blokkeert, omdat er een draadprop is ontstaan. Of omdat je te dikke stof wilt naaien, 8 lagen denim of lapjes leer.
Je moet voorkomen dat jij gas geeft, maar de motor de beweging van de as niet door kan geven omdat het vliegwiel niet kan bewegen en de riem vast zit.


De motor zit met een schroef vast aan de machine. Die schroef moet je eerst een beetje los draaien om de motor meer omhoog of omlaag te zetten. Op die manier zet je de riem losser of strakker.
Voel even met je vinger hoeveel speling de riem nu heeft, een cm ofzo moet je de riem in kunnen drukken. Het moet soepel aanvoelen, bijna te slap.

Draai de bevestigingsschroef van de motor weer goed vast.

Maak een proefritje en let bij dikker materiaal op dat je motor niet blokkeert. Ik vind het zelf geen probleem om soms bij starten of dikkere stukken even het vliegwiel met de hand te draaien om de motor te helpen op gang te komen.

Achteruitnaaien doe je met de achteruitnaaiknop; het vliegwiel draait altijd dezelfde kan op! Altijd naar je toe!!

Spanning van de bovendraad (2)

Ik kreeg nog wat vragen over de bovendraadspanning en heb zelf een aanvulling.

Het vorige bericht over de bovendraadspanning is al wat aangepast met dikke letters, maar ik heb nu ook een foto erbij gemaakt. Voor het vorige bericht, klik HIER.

Het gaat om de groffe veer van de bovendraadspanningsregelaar. Het begin van de veer moet linksonder (zie foto).

 

 

 



 

En op deze foto is het kleine zwarte ringetje met het uitstekend puntje te zien met de ring waarop de cijfers van 0-9 staan. Je kijkt nu vanaf de kant van de naaimachine!  

De cijferring heeft aan de binnenkant een schotje, precies tussen de 0 en de 9. Als de cijferring draait, houdt het zwarte ringetje de cijferring tegen.

 

De ring met de cijfers heeft allemaal kleine gaatjes. Die gaatjes zijn nodig om de zilverkleurige eindknop houvast te geven. De eindknop heeft één uitstekend pennetje dat in een gaatje van de cijferring valt en zo draait de cijferring mee als jij aan de zilverkleurige knop draait.

 

Door de zilverkleurige eindknop met de klok mee te draaien, schroef je de knop dichter naar de naaimachine en druk je de twee schijfjes waar het bovendraad tussendoor glijdt meer naar elkaar toe. Daardoor gaat de draad nu minder makkelijk tussen de schijfjes door en neemt de draadspanning toe.

 

Eigenlijk zouden er geen cijfers op de ring hoeven te staan. Immers als jij de draadspanning instelt, is die goed of niet. Het getal maakt niet uit. Maar het is wel makkelijk om steeds een referentiekader te hebben; door de cijfers zie je beter of je de spanning hoger of lager zet. Bovendien kan de cijferring niet steeds doordraaien, van 0-9 of van 9-0, maar niet verder.

Stel (stel...) je hebt de ideale draadspanning, maar die geeft een cijfer tussen de 0-1. Dan heb je geen mogelijkheid om de draadspanning veel losser te zetten. Maar er is een oplossing!

 

-Druk de cijferring naar achteren (dan druk je de groffe veer in én zilverkleurige knop zit niet meer met zijn pennetje in het gaatje van de cijferring).

-Draai de cijferring (en alleen de cijferring, niet de eindknop!) zodat de 4 tussen de -I+ staat. Laat de cijferring weer los en friemel tot het dichtsbijzijnde gaatje om het pennetje van de zilverkleurige eindknop valt.

 

Nu zit de ideale draadspanning bij de 4 en heb je zowel naar een lichtere als naar een zwaardere draadspanning weer stelmogelijkheid.

 

Eindelijk ben ik een handleiding van Singer voor de Featherweight tegen gekomen met duidelijke plaatjes.



De spanning van de spoel. De onderdraadspanning aanpassen.

Sla de cursief gedrukte tekst over als je meteen naar de onderdraadspanning wilt! ;)


Jullie moeten niet denken dat ik alles weet van naaimachines, want dat is absoluut niet het geval.

Ik heb als kind bij kennissen met een trapnaaimachine zonder draad door papier genaaid waarop een spiraal was getekend. Dan moest je tussen de lijntjes blijven.
Later mocht ik op een de Husqvarna van mijn moeder, een zwaar groen monster (die naaimachine dan). Mijn moeder had niet veel geduld en ik was niet zo handig, dus bij het vullen van het spoeltje vloog de klos garen door de lucht omdat ik die niet vast had gehouden. En altijd kwam er een klont garen aan het werk vast te zitten.
Ik probeerde een poppenbroekje te maken met 2 langwerpige lapjes, geen flauw benul van een patroon. Dat werd helemaal niets. Mijn moeder had alleen talent om gordijnen te naaien.

Op de middelbare school kregen we Textiel en naaide ik in de tweede klas onder begeleiding een rode zomerjurk. Met één steeds afglijdend schouderbandje ben ik die zomer doorgekomen, heel irritant.

Jaren later maakte ik met mijn eerste schoonmoeder mijn eerste trouwjurk, die goed lukte. 
En ik had een naaimachine voor een zoom in een broek of iets dergelijks en.... gordijnen. Gewone simpele hoor, geen tierelantijnen.

Mijn moeder had haar Husqvarna ingeruild voor een nieuwe zig-zag naaimachine, maar kon er niet mee overweg. Dus die kreeg ik toen ik hier kwam wonen. Ik moest alweer gordijnen naaien!  Inderdaad had die machine kuren, ze sloeg steken over. Op internet kon ik alleen vinden dat dat te verhelpen zou zijn door de naald niet helemaal naar boven te schuiven, maar een klein stukje lager vast te zetten. En dat hielp, de machine naaide keurig! Ik snapte niet hoe dat kwam, maar was blij dat er iets zelf aan te doen was. 

Nu weet ik dat dit een lapmiddeltje is, dat de timing van de machine niet in orde is. Ik zal daar nog eens op terug komen, maar eerst moet ik zelf met behulp van internet dat uitpluizen.

Zijn dan alle problemen met naaimachines zelf op te lossen?
Het hangt ervan af hoeveel tijd je wilt besteden aan je naaimachine.
De oude naaimachines, zonder electronica, zijn machines met een degelijke constuctie en overzichtelijk. De handleiding die erbij geleverd werd, is vaak alleen voor de gewone gebruikster (m/v) geschreven, die voor alle probleempjes naar de vakhandel ging.
Daar werd dan als service het probleem verholpen, of natuurlijk tegen betaling.
En dat kan ook nu nog! Breng je machine weg en als het goed is komt ze terug en naait weer met frisse moed, tot een volgend probleempje zich aandient. En dat is dan heel vervelend, als je net lekker opschoot met je quilt.
Maria Montessori zei al:"Leer mij het zelf te doen!" en daar had ze gelijk in. Wat je zelf kan doen, ga je doen en wat je echt niet kan, laat je doen! Dat zal voor iedereen anders zijn.

Op internet is van alles te vinden over naaimachines. Liefhebbers schrijven over de naaimachine die bij oma van zolder kwam, handelaren zetten machines te koop met kreten als 'vintage' en 'antiek' en hele organisaties zetten zich in voor behoud en restauratie van naaimachines, soms met de bedoeling eens stuk of 30 naaimachines naar een dorp in Afrika te zenden. Daar geven die machines een kans op werk en beter leven.
Dus als je zoekt kom je van alles tegen. En ik zoek graag en probeer iets uit.

Bijna een jaar geleden kocht ik mijn eerste FW en keek later eens naar de oude Singer naaimachine die al 30 jaar onder haar houten kap op zolder stond. Dat was het begin van deze nieuwe interesse Nu staan er 10 verschillende modellen hier en daar onder in een kast verstopt. In ieder geval schoongemaakt, geolied en gesmeerd, maar de electrische bedrading van de motor naar de machine moet bij een aantal nog vervangen worden en dat kan ik nog niet. Dat komt nog wel!
Maar ik ben dus nog niet zolang bezig en leer nog steeds!

Het is een uitdaging informatie te vinden die nodig is en het zelf eens toe te passen. En leuk om met foto's en filmpjes aan anderen te laten zien. Als iemand er iets aan heeft en ik mijn informatie geordend heb, is mijn doel bereikt.
Dus het kan zijn dat ik later nog eens terug kom op een bepaald onderwerp met een uitbreiding of toevoeging!

Het onderwerp van nu is de draadspanning. Heel belangrijk om een mooi stiksel te krijgen. De bovendraadspanning zou nu goed moeten zijn (zie één van de laatste blogjes). Maar als het resultaat nog niet naar je zin is, zou de veroorzaker van het probleem ook de onderdraadspanning kunnen zijn.

Vroeger werd altijd gezegd dat je niet aan de spanning van de onderdraad mocht komen. De reden daarvoor is dat de fabriek dat heeft ingesteld en dat dat eigenlijk altijd in orde is.

Maar...dat instellen is inmiddels 60 jaar terug. En wat is er in die jaren met je spoelhuis gebeurd?

Laten we even nagaan wat er mis kan zijn als je steekjes niet mooi zijn:

-je naait met een oude naald, neem na ieder project een nieuwe naald. Zo duur zijn ze nou ook niet.

-je naait met oud garen. Dat leuke garenklosje van je oma hoort in een vitrine-kastje thuis, neem glad nieuw garen. Neem voor boven- en onderdraad dezelfde kwaliteit.

-er zit teveel draad op de onderspoel, omdat je je hele project met één volle spoel zou willen doen. Zeker de FW heeft kleine spoeltjes. De spoel moet echter vrij kunnen bewegen.

-het begindraadje van je onderspoel is niet goed weggeknipt en verstoort de soepele beweging van de spoel in het spoelhuis. Knip na het opwinden van je spoeltje altijd het begin zoveel mogelijk weg.

-het veertje van het spoelhuis zit niet goed meer.

     Dat veertje heeft 2 schroefjes. Éen om het vast te houden en één om de draadspanning te regelen.

Misschien is door alle jaren dat wat los gaan zitten.

Zet het éne schroefje goed vast. Het andere stel je zo strak dat als je de draad vast houdt en de spoel in het spoelhuis aan de draad naar beneden laat hangen als een spinnetje, en je geeft een rukje aan de draad, dan mag het spoelhuis maximaal 10 cm naar beneden zakken.

De spanningsregelaar van de bovendraad staat op 4.
Naai weer twee gewone lapjes katoen op elkaar en kijk of de kruising van onder- en bovendraad in de twee lagen stof valt, je mag de kruising van de draden niet zien.
Op de tekening hieronder gaan ze weer uit van het aanpassen van de bovendraad, maar nu proberen we eens de onderdraadspanning aan te passen! Dus bij het middelste plaatje zetten we het schroefje van de onderdraadspanning iets strakker. En zien je steekjes eruit als het onderste plaatje, dan zet je het veertje van de onderdraad iets losser.
Blijf proberen! Steeds een stukje stikken, zo'n 20 cm.

Wat ook een mogelijkheid is bij oude naaimachines: er zit vuil of roest onder het veertje van het spoelhuis! Maak dan de schroefjes los, reinig de veer en het spoelhuis en zet het veetje weer op zijn plaats.

Ik kwam een hele goede tip tegen op internet: doe dit werk op een witte badhanddoek. Valt een schroefje naar beneden, dan springt het niet weg en is makkelijk te vinden.

(Doe vooral geen reparaties gezellig aan de tuintafel, ik kreeg laatst een hartverzakking toen een schroefje wegsprong..... gelukkig kon ik het tijdens de val met mijn ogen volgen, anders was de ramp niet te overzien geweest!!)

En een andere tip: als je het spoeltje wilt verwijderen uit het spoelhuis, knip eerst het loshangend draad af tot vlakbij het veertje. Zo voorkom je dat er een lang stuk draad langs het veertje van het spoelhuis wordt getrokken en daardoor de spanning van de veer mogelijk verandert. Of er veel vezels van het draad als stof onder je veertje blijven hangen.

Succes!

Bovendraadspanning regelaar schoonmaken en instellen.

Kneusje mag weer eens tevoorschijn komen! Deze uitleg is gebaseerd op de Singer Featherweight, maar ook bij andere modellen zal dit bruikbaar zijn!

De spanning van de bovendraad wordt geregeld met een knop waar een heel systeem achter zit. Ik heb HIER al eens uitgelegd hoe het komt dat je alleen je naaiwerk kan verwijderen als je de persvoethefboom omhoog hebt gedaan...( omdat dan ook de draadspanning wegvalt...).

Bij veel oude naaimachines is de bovendraadspanningsregelaar vies en vettig en je kan ook de machine daarachter niet goed schoonmaken.
In de handleiding van de Singer Featherweight staat geen duidelijke tekening hoe de verschillende onderdelen van de regelaar in elkaar passen. Gelukkig staat het wel in de boekjes die bij andere modellen naaimachines horen.
En net zoals een wiel altijd rond is, lijken al die draadspanningsregelaars van de verschillende modellen Singers op elkaar, dus we spieken even bij een Singer 306 in de handleiding. Er zijn wat kleine verschillen, maar zeker de linker vijf onderdelen van de bovendraadspanning (zilveren draaiknop, cijferring, kleine zwarte ringetje, veer en ring met - I + erop) zijn hetzelfde.

Als het mogelijk is zet je nu even je eigen naaimachine erbij, om te kijken!

De draad loopt bij de bovendraad regelaar tussen 2 schotelvormige schijfjes door. Die schijfjes kunnen wat los van elkaar (lage bovendraadspanning) of strakker tegen elkaar (hoger bovendraadspanning). Een dun gebogen ijzerdraadje houdt de bovendraad op soepele wijze wat strak, zodat het wel iets kan meeveren, maar niet los hangt.
Verder zie je de buitenste zilerkleurige knop waar je aan kan draaien. Meteen draait dan het zwarte ringetje met de cijfers mee. Zo zet je de draadspanning hoger of lager. Achter de beweegbare ring met de cijfers zie je een zwarte ring met - en +  . Dat is je ijkpunt.

Oudere modellen Singer naaimachines hebben wel dit systeem, maar missen de cijfers. Dat is niet erg, op je broekriem staan ook geen cijfers bij de gaatjes en weet je ook wat losser en strakker is!

Als je gaat demonteren heb je een kleine schroevendraaier nodig voor het schroefje bij het laatste onderdeel en een bakje of bordje om alle onderdelen op de juiste volgorde te leggen, tenminste zo doe ik dat.

De buitenste zilverkleurige knop heeft aan de kant die je niet ziet een uitsteekseltje. Dat valt in een gaatje van de zwarte ring met de cijfers (hier heb je later een verstelmogelijkheid!). Door de zwarte ring met de cijfers naar achteren te drukken en aan de zilveren knop te draaien (tegen de klok in), komt de zilverkleurige knop los en kan deze eraf. Op de foto doe ik het even met twee handen om te laten zien, maar zo kan je niet aan de knop draaien...

(Zie je de gaatjes in de zwarte ring? Daar verstel je de zilverkleurige knop eventueel mee, als je alles in elkaar hebt gezet. Zie laatste stukje van dit blogje.)


Dan haal je de rest van de onderdelen van het tweedelige stangetje dat uit de naaimachine komt.



Hier zie je ze liggen op mijn bordje, van rechts naar links:
-de zilverkleurige draaiknop
-de zwarte ring met de cijfers
-een klein zwart ringetje met een dwars balkje dat precies tussen de tweedelige stang past en een uitsteekseltje aan de bovenkant dat naar je toe wijst (dat laat de cijferring van 0-9 draaien en zorgt ervoor dat je niet zonder de zwarte cijferring in te drukken de zilverkleurige knop eraf kan draaien)
-een veer die naar achter toe steeds groter wordt. Het begin van de veer hoort links onder!!

-de zwarte ring met +I-  . De dichte kant hoort achter, de veer valt hierin alsof het een bakje is

 

Dan een setje door een veer omvat:
-een schijfje met een uitstekend pennetje dat in de naaimachine past
-de twee schotelvormige schijfjes die met de bolle kanten tegen elkaar horen

Op de naaimachine zit nu nog een schijf bevestigd met een schroefje, waar een rechts plat haakje aan vastzit en links een houdertje waar het veertje boven op kan rusten.

Draai de schroef los en haal het schijfje weg.







Nu is je machientje wel erg bloot!

De tweedelige pen laten we zitten, dat is voor gevorderde klussers en behalve wat schoonmaken als het nodig is, doen we hier niets mee.

Maak de onderdelen schoon en zet nu alles weer rustig in elkaar. En kijk eens hoe het glimt!

Nu ga je de bovendraadspanningsregelaar instellen!

 

Rijg een draad in de machine en stik een stukje. Bij gewoon 2 lagen normale stof op elkaar zou de draadspanning bij 4 een mooie steek moeten maken, met de kruispunten tussen boven- en onderdraad precies in de stoflagen.

 

Zet de draadspanning met de zilverkleurige knop zoals jij dat goed vindt:

 

-druk de zwarte ring met de cijfers naar achteren en draai aan de zilverkleurige knop met de klok mee om de spanning strakker te zetten. Steeds even een stukje naaien tot de draadspanning naar je zin is.

 

Als dat het geval is:

 

-Druk weer op de zwarte ring met de cijfers en draai die tot de 4 bij het 'I'-streepje van de - I + ring staat. Laat de cijferring weer terugveren en friemel even tot het palletje van de zilverkleurige eindknop weer in een gaatje valt. Nu is de draadspanning als het goed is te reguleren van 0-9, met de gewone spanning bij de 4.

 

 

 

Geven jullie feedback als er iets onduidelijk is? Ook als het je zo lukt vind ik het fijn om te lezen!

De bovendraadspanning-regelaarschijven. (1)

Als je een stukje hebt genaaid en je wil je werk onder de naaimachine-voet vandaan halen, legt de handleiding van mijn Singer Featherweight dat als volgt uit:

Verwijdering van het werk.
Houd de machine stil met de draadhefboom (6, Fig.14) op zijn hoogste punt en licht de persvoet op. Trek de stof naar achteren en naar links weg en snijd de draden af door middel van de draadafsnijder (A, Fig. 15). Laat de einden der draden ongeveer 7 1/2 cm. onder en achter de persvoet liggen.

Zonder plaatje is nog niet zo gemakkelijk te begrijpen wat er tijdens deze handelingen in de machine gebeurt.
De draadhefboom is dat metalen stangetje vooraan dat steeds heen en weer gaat. (Ik ga ervan uit dat je bij de naaimachine zit alsof je aan het werk bent..). Die is nu niet zo interessant.

Achter de machine zit de persvoethefboom. Daarmee haal je het persvoetje omhoog en van je werk af. En juist deze persvoethefboom zorgt ervoor dat de bovendraad dan vrij tussen de spanningsschijven van de bovendraad-spanningsregelaar kan bewegen.

De frontplaat is verwijderd.

Door de persvoethefboom omhoog te halen wordt een mechanisme in werking gezet waardoor een veertje bij de pijl met KIJK HIER (zie bovenstaande foto) wordt ingedrukt. Daardoor komt er ruimte tussen de twee schijven van de bovendraadspanning-regelaar waar de draad een beetje klem zit. Nu kan de draad vrij bewegen en kan je de stof verwijderen door je werk naar achteren te trekken.

Het FILMPJE laat zien wat er gebeurt achter de frontplaat als de persvoethefboom omhoog gaat en hoe dat doorwerkt op de schijfjes van de bovendraadspanning-regelaar! (Goed woord voor  'Galgje' !)

Bij iedere steek die de naaimachine maakt, verschuift de transporteur de stof een beetje naar achteren en trekt de stof aan het garen. Daardoor schuift een stukje bovendraad tussen de schijfjes door. Dat mag niet te makkelijk gaan of te stroef, want dan krijg je lussen onder of boven je werk.

Als je de bovendraadspanning wil bijstellen (omdat de kruising van de boven- en onderdraad niet precies in het midden van de stof vallen), moet je de persvoethefboom naar beneden hebben staan om te kunnen testen of de draadspanning nu goed is. De ideale stand is meestal ongeveer 3. Maar afhankelijk van de stof kan het beter zijn de bovendraad iets losser of strakker te zetten.

Bij de eerste naaimachines zaten geen cijfers op de spanningsaanwijzer. Dan moest je de draadspanning regelen op gevoel. En dat kan ook heel goed!

Volgende keer verder met dit onderwerp!