Singer 12K Fiddle Base

Wat zijn we tegenwoordig toch verwend met de makkelijke spoeltjes en de naald die gewoon in de naaldhouder maximaal omhoog moet worden geschoven, waarna je hem vastzet met een schroefje!

Nee, dan de Singer 12!





Deze Singer naaimachine met serienummer 12672563  zit al sinds 1895 keurig opgeborgen in de houten koffer.
Draag nooit een houten koffer alleen aan het handvat, altijd de onderkant ondersteunen! Het handvat is om de deksel van de koffer te halen en niet altijd (nog) sterk genoeg om zo'n 12 kg te houden...

Ik heb de machine schoon gemaakt met een klam-vochtig-lapje en na het drogen met naaimachine-olie ingewreven. De mooie motieven kwamen glanzend tevoorschijn.
De Singer 12 wordt ook de Singer New Family of Singer Fiddle base genoemd door de onderplaat van de machine die de vorm van een viool heeft.. Op de foto is het motief  'Peacock Tail'  of  'Ottoman Carnation'  te zien. De Singer fabrieken hebben veel mooie motieven uitgebracht, maar de namen daarvoor zijn door liefhebbers bedacht.

De spoelhouder heeft de vorm van een bootje en beweegt horizontaal langs een rechte lijn heen en weer, ook wel Transverse shuttle genoemd. (De 27, 28, 127 en 128 doen die beweging met een boogje).



Het enige spoeltje dat ik bij deze machine heb, heeft een iets andere vorm dan de gebruikelijke Singer spoeltjes; de puntjes zijn langer. Een andere maat spoeltje past wel in het bootvormige spoelhuisje, maar ik heb nog niet getest of het ook bruikbaar is. Het lijkt van wel, omdat het spoeltje in het spoelhuis met een dopje aan een veertje vastzit (te zien aan de puntige kant). Dus iets van lengte-verschil kan worden opgevangen.


Bij moderne machines hoef je als je het spoeltje in het spoelhuis doet, alleen te letten op de manier van afrollen en het draad even onder het veertje doorhalen. (zie het blogje over de Goede en de Foute WC-rol, Singer Featherweight: Goede WC-rol, Singer 306: Foute WC-rol...nu kan ik het ook onthouden!!)

De tekst van de handleiding van de Singer 12 moest ik een paar maal doorlezen met het spoeltje in mijn rechterhand en het spoelhuis in mijn linkerhand, voor ik het door had:

Daarna kwam het plaatsen van de naald. Moderne naalden hebben een platte kant. Daardoor weet je hoe je de naald moet plaatsen, platte kant links, of platte kant achter. De Singer 12 heeft een ronde naald, het is een smal rond naaldje. Wel is een groefje te voelen langs de naald, maar dat geeft weinig houvast. Nadat ik de naald geplaatst had, kwam de onderdraad  nog niet omhoog.






Weer de handleiding gelezen en inderdaad, er moest nog iets gebeuren om de naald op de goed hoogte in de naaldhouder te zetten. Het staat wel in de handleiding en als je eenmaal weet hoe het moet, is het goed te doen, maar in vergelijking met nu was het vroeger erg omslachtig allemaal!

Maar: de machine naaide nu goed! En zelfs de steekgrootte was aan te passen. 117 jaar oud en het werkt gewoon! 
En het is zo'n kleine elegante machine. De kleine beschadigingen en slijtplekjes zijn niet storend en geven juist de geschiedenis weer van een Singer naaimachine die jarenlang goed werk heeft geleverd!

Ik heb een filmpje gemaakt om haar eens goed te laten zien: de Singer Fiddle Base .

Singer 306 met Fashion Discs

Weer eens met de Singer 306 bezig geweest. Deze grote naaimachine kan zigzaggen met behulp van Fashion Discs. De verschillende randen van de  31 Fashion Discs geven de normale zigzag, maar ook fantasiepatronen.





De Singer 306 Automatic Swing-Needle Machine is een zware stoere machine. Het spoelhuis is te bereiken door de machine naar achteren te kantelen. Om te voorkomen dat je vingers onverhoopt geplet worden door een terugvallende machine, zit er een beveiliging op. De eerste keer dat ik de machine in die stand had, kreeg ik haar met geen mogelijkheid meer rechtop. De handleiding bracht uitkomst!
Het spoelhuis zit niet op de meest gemakkelijk bereikbare plaats en dit systeem zie je ook niet meer bij andere Singers.

De machine heeft volgens de handleiding en informatie een speciale naald nodig, 206x13. Daar is moeilijk aan te komen! Deze Singer had in het bijbehorende doosje een paar van die naalden, maar ook veel gewone 705. Waarschijnlijk had de vorige eigenaresse toch de gangbare naald gebruikt.
Ik zag geen beschadiging aan het spoelhuis. Op internet zijn dramatische foto's te vinden van spoelhuizen met putten en gaten door een verkeerde maat naald veroorzaakt.
De naald 206x13 is van boven tot het oogje voor de draad gelijk van lengte, maar het puntje is korter dan een standaard naald.

Voor de timing van een naaimachine zijn twee momenten belangrijk: als de haak van het onderdraadsysteem de draad wil oppikken (op welke hoogte zit het oogje?) en of de naald wel uit de stof is als het transportvoetje de stof verder wil schuiven.
Een langer puntje zou dan nog in de stof of het naaldgat kunnen zitten als de transporteur de stof verplaatst en zo krom worden of breken.

In Hoorn zit een naaimachine- en handwerkspeciaalzaak en volgens de oude mijnheer Schouten was de timing van deze Singer 306 in orde en is er geen reden de speciale naalden uit Amerika of via e-bay te bestellen.
Ik kijk bij het verwisselen van het spoeltje steeds naar het spoelhuis om beschadigingen te signaleren, maar zie niets bijzonders en de machine doet het uitstekend.

De machine heeft een aandrijf-riem van touw met metalen nieten om de beweging van het vliegwiel over te brengen op de andere inwendige delen.

Op deze foto is rechts de terugklapbeveiliging te zien.






Heel opvallend is de grote zwarte knop waarmee de naald te verplaatsen is (links, midden en rechts) en die de zigzag-breedte kan varieren van 0 (=rechtstikken) tot 5.
De chromen knop die de Fashion Discs op hun plaats houdt glimt letterlijk als een spiegeltje!

De 306 is haar eigen stoffen hoes aan het naaien, onder mijn leiding natuurlijk! Ik heb een borduurwerk van Holly Hobbie erin gebruikt dat ik laatst gekocht had. En aan weerszijden komen zakken voor het doosje met spoeltjes en de handleiding.

Het verband tussen een WC-rol en een spoeltje...

Hoe de bovendraad van een naaimachine moet worden in gespannen is vanaf een foto nog goed te zien, maar de onderdraad geeft vaak problemen.
De onderdraad zit om een spoeltje gewonden. Het spoeltje moet in een spoelhuis, waarna het spoelhuis in een houdertje in de machine vastgezet wordt.

Het probleem is op welke manier het spoeltje in het spoelhuis moet. Dat kan met de draad linksom of rechtsom gewonden. Slechts één van deze manieren is de juiste....

Ter vergelijking: de WC-rol!

Hoewel ik al erg blij ben als iemand een nieuwe wc-rol heeft opgehangen en ik niet een lege rol aantref, of bijna nog erger: een rol met nog één velletje (alsof je daar iets aan hebt..); er zijn mensen die ook nog willen dat de rol goed hangt.
En met goed bedoelen ze dat de rol van de muur afhangt, zodat je het papier makkelijk kan pakken.

 





Even een fotootje. Dit is de Goede WC-rol.

Maar natuurlijk kan de rol ook met het papier langs de muur hangen, dat is de Foute WC-rol.

 

Hoe moet het spoeltje van een Singer Featherweight nu in het spoelhuis? Als je het spoelhuisje in je linkerhand neemt, moet het draad over het spoeltje hangen volgens de Goede WC-rol. Plaats het spoeltje in het spoelhuis en trek het losse einde van de draad door het gleufje en dan onder het veerplaatje naar boven, tot de draad in het daarvoor vrijgehouden gaatje komt. Als je aan de draad trekt, wordt het draaduiteinde langer, de spoel draait rond, maar niet te snel. Het veerplaatje bepaalt hoe losjes de draad afgewonden kan worden, dat is met een stelschroefje vaster of losser te zetten, maar staat bijna altijd goed gesteld.

 

Nog een laatste foto uit de handleiding.

Hoe is dat nu bij andere typen naaimachines? Want bij bepaalde typen moet het precies anders om. Volgens mij werkt het zo dat de draad altijd onder het veerplaatje terug moet om in het uitgespaarde gaatje te komen.

Maakt dit verhaal het duidelijker....??